Trang chủ
Thời sự - Tư liệu
Tin tức về Franchise
Kiến thức Franchise
Văn bản pháp luật Franchise
Hỗ trợ tài chính cho người mua franchise
Franchise Việt Nam
Franchise nước ngoài
Đơn vị tư vấn franchise
Tư vấn franchise
Tư vấn sở hữu trí tuệ
Xây dựng thương hiệu
Liên kết
Thống kê
Lượt truy cập: 14799450
Trực tuyến: 5
Giá vàng
Ngoại tệ
Đối tác
Co hoi franchise voi UCMAS
Tu van Franchise
Dao tao Franchise

NHƯỢNG QUYỀN THƯƠNG MẠI –NHẬN DIỆN SỰ KHÁC BIỆT VỚI MỘT SỐ HÌNH THỨC KINH DOANH KHÁC
Luật Thương mại Việt Nam có hiệu lực từ tháng 01/2006 đã giúp thiết lập một khung pháp lý rõ ràng hơn cho việc quản lý các hoạt động nhượng quyền. Sự phát triển nhanh chóng các công trình xây dựng phục vụ ngành bán lẻ tại các thành phố lớn cùng với sự kiện ngành bán lẻ Việt Nam đang được thế giới đánh giá cao về tính hấp dẫn và tiềm năng phát triển đứng hàng thứ 5 trên thế giới. Việt Nam có đầy đủ những điều kiện cần thiết để thu hút phát triển mô hình nhượng quyền thương mại (franchise): nền kinh tế phát triển cao và ổn định hơn 7%/năm, nền chính trị ổn định, cung cấp thị trường tiêu thụ “trẻ” hơn 84 triệu dân với mức thu nhập bình quân đầu người đang gia tăng nhanh, xuất hiện tầng lợp tiêu dùng trẻ có thu nhập khá-cao và cộng đồng người nước ngoài đang sinh sống và làm việc tại Việt Nam.

Trên thực tế, nhiều thương nhân khi muốn chọn lựa một mô hình kinh doanh phù hợp, đã nhầm lẫn nhượng quyền thương mại với các hình thức kinh doanh khác có một số đặc điểm tương đồng. Khi so sánh nhượng quyền thương mại và một số hình thức kinh doanh khác theo pháp luật hiện hành, chúng ta nhận thấy có những khác biệt cơ bản như sau:

(a)    Nhượng quyền thương mại và chuyển giao công nghệ

- Về tính chất:
Nhượng quyền thương mại là phương thức mở rộng quy mô sản xuất kinh doanh bằng một thỏa thuận cho phép thương nhân khác được sử dụng nhãn hiệu hàng hóa, quy trình kinh doanh, công nghệ…của bên nhượng quyền, còn chuyển giao công nghệ là hình thức chuyển giao quyền sử dụng/hoặc quyền sở hữu công nghệ để ứng dụng vào quy trình sản xuất, kinh doanh.
- Về phạm vi quyền lợi của Bên nhận quyền đối với đối tượng chuyển giao: 
Trong hoạt động chuyển giao công nghệ, bên nhận chuyển giao có quyền ứng dụng công nghệ đó để sản xuất ra sản phẩm dưới bất kỳ nhãn hiệu, kiểu dáng, tên thương mại nào mà họ muốn. Với nhượng quyền thương mại, bên nhận quyền chỉ được sử dụng các công nghệ, quy trình kinh doanh để cung ứng các loại sản phẩm, dịch vụ có cùng chất lượng, mẫu mã và dưới nhãn hiệu hàng hóa do bên nhượng quyền quy định. Bên nhận quyền trở thành thành viên trong mạng lưới kinh doanh của bên nhượng quyền -điều mà trong hoạt động chuyển giao công nghệ không hình thành.

- Về phạm vi đối tượng chuyển giao: Đối tượng của chuyển giao công nghệ là “chuyển giao các kiến thức tổng hợp của công nghệ hoặc cung cấp các máy móc, thiết bị, dịch vụ, đào tạo…kèm theo các kiến thức công nghệ cho bên mua”. Đối tượng chuyển giao của nhượng quyền thương mại là “quyền thương mại”, bao gồm các quy trình, cách thức kinh doanh do bên nhượng quyền quy định, quy trình quản lý, huấn luyện nhân viên, thiết kế địa điểm kinh doanh…
- Vấn đề kiểm soát/hỗ trợ: Trong hoạt động chuyển giao công nghệ, về nguyên tắc, sau khi chuyển giao công nghệ xong, bên chuyển giao sẽ không còn nghĩa vụ hỗ trợ/hoặc kiểm soát thêm đối với bên nhận chuyển giao (trừ khi các bên thỏa thuận thêm những điều khoản phụ: thời hạn bảo hành, nhiệm vụ huấn luyện nhân viên sử dụng công nghệ chuyển giao). Trong nhượng quyền thương mại, bên nhượng quyền vừa có quyền kiểm soát toàn diện&chi tiết, vừa có nghĩa vụ hỗ trợ đối với bên nhận quyền, nhằm đảm bảo tính thống nhất của toàn bộ hệ thống nhượng quyền.

(b)    Nhượng quyền thương mại và hoạt động li-xăng

Về đối tượng chuyển giao: nếu hoạt động li-xăng chỉ dừng lại ở việc chuyển giao quyền sử dụng các đối tượng sở hữu công nghiệp, thì trong nhượng quyền thương mại, quyền sử dụng các đối tượng sở hữu công nghiệp chỉ là một phần của hoạt động chuyển giao, vì bên cạnh đó, bên nhượng quyền còn chuyển giao cách thức, bí quyết tiến hành kinh doanh, khẩu hiệu kinh doanh, thiết kế, trang trí địa điểm kinh doanh…nói một cách tổng quát là chuyển giao cả phần nội dung và hình thức của quy trình kinh doanh. Rõ ràng, đối tượng của nhượng quyền thương mại rộng và bao quát hơn so với hoạt động li-xăng.

Thứ hai, về mục đích của quá trình chuyển giao: trong hoạt động li-xăng, mục đích mà bên nhận li-xăng hướng tới là nhãn hiệu hàng hóa, kiểu dáng công nghiệp, sáng chế, giải pháp hữu ích nhằm xác định hình thức, nội dung sản phẩm, còn trong nhượng quyền thương mại, mục tiêu mà bên nhượng quyền và bên nhận quyền hướng tới là phát triển một hệ thống kinh doanh, trong đó nhãn hiệu hàng hóa, các đối tượng khác của quyền sở hữu công nghiệp chỉ là một bộ phận.

Thứ ba, sự hỗ trợ/ kiểm soát giữa các bên trong quá trình chuyển giao: với hoạt động li-xăng chỉ là sự hỗ trợ ban đầu khi bên chuyển giao chuyển nhượng các đối tượng sở hữu công nghiệp cho bên nhận chuyển giao, còn trong nhượng quyền thương mại, sự hỗ trợ của bên nhượng quyền đối với bên nhận quyền là toàn diện và liên tục. Sự hỗ trợ này được quy định trong nội dung hợp đồng nhượng quyền thương mại.
Bên cạnh đó, bên chuyển giao trong hoạt động li-xăng chỉ có quyền kiểm soát khi cần thiết và trong phạm vi hẹp đối với bên nhận chuyển giao (do đối tượng của hợp đồng li-xăng hẹp hơn đối tượng của hợp đồng nhượng quyền thương mại). Trong nhượng quyền thương mại, bên nhượng quyền có quyền kiểm tra sâu sát, toàn diện đối với hoạt động của bên nhận quyền (bằng hình thức kiểm tra định kỳ hoặc đột xuất). Và, việc đối xử bình đẳng với các thương nhân nhận quyền trong hệ thống nhượng quyền đã được luật định (đối xử bình đẳng về mức đầu tư ban đầu, mức phí nhượng quyền, phí định kỳ…,nghĩa vụ hỗ trợ các hoạt động quản lý, huấn luyện nhân viên, thiết kế, trang trí các địa điểm kinh doanh….), vấn đề này trong hoạt động li-xăng không bắt buộc thực hiện.

(c)    Nhượng quyền thương mại và đại lý thương mại

Trong quan hệ đại lý thương mại, quyền sở hữu đối với hàng hóa hoặc tiền bán hàng thuộc về bên giao đại lý, bên đại lý chỉ bán sản phẩm để hưởng thù lao (làm vai trò trung gian giữa bên giao đại lý và bên thứ ba), tuy hợp đồng cung ứng sản phẩm, dịch vụ được ký kết giữa đại lý và bên thứ ba, nhưng quyền và nghĩa vụ phát sinh từ hợp đồng này lại ràng buộc bên giao đại lý.
Đối với nhượng quyền thương mại, thì tính chất mối quan hệ giữa các chủ thể hoàn toàn khác, quyền sở hữu hàng hóa dịch vụ thuộc bên nhận quyền, bên nhận quyền có quyền nhân danh chính mình cung ứng sản phẩm, dịch vụ cho bên thứ ba. Bên nhận quyền cũng là người trực tiếp xác lập quan hệ thương mại với khác hàng, chịu trách nhiệm về các vấn đề phát sinh từ sản phẩm, dịch vụ do mình cung cấp.

(d)    Nhượng quyền thương mại và ủy thác mua bán hàng hóa

Trong hoạt động ủy thác mua bán hàng hóa, bên nhận ủy thác thực hiện việc mua bán hàng hóa với danh nghĩa của mình theo những điều kiện đã thỏa thuận với bên ủy thác và được nhận thù lao ủy thác. Hoạt động ủy thác mua bán hàng hóa không bắt buộc phải chuyển giao các đối tượng sở hữu công nghiệp, quy trình kinh doanh, huấn luyện… cũng như không tồn tại nghĩa vụ kiểm soát/hỗ trợ kinh doanh toàn diện, chặt chẽ giữa các bên như nhượng quyền thương mại. Như vậy, hai hoạt động thương mại này hoàn toàn khác biệt nhau về cả đặc điểm, đối tượng, phạm vi và tính chất chuyển giao.

(e)    Nhượng quyền thương mại và hợp tác kinh doanh

So với nhượng quyền thương mại, hợp tác kinh doanh cũng có một số điểm chung: các bên tham gia không thành lập pháp nhân mới, doanh nghiệp đã kinh doanh thành công trên thị trường phải đóng vai trò hỗ trợ mạnh mẽ hơn cho doanh nghiệp vừa tham gia vào thị trường. Tuy nhiên, hai hình thức kinh doanh này có những điểm khác biệt căn bản: sự kết nối chặt chẽ giữa các chủ thể kinh doanh, vai trò hỗ trợ và kiểm soát của bên nhượng quyền đối với bên nhận quyền, khả năng giảm thiểu rủi ro đến mức tốt nhất trong giai đoạn khởi đầu và giai đoạn phát triển của quá trình kinh doanh đã tạo nên những ưu thế hoàn toàn khác biệt của nhượng quyền thương mại so với hợp tác kinh doanh.

Trên đây là một số điểm phân tích của tác giả về sự khác biệt giữa nhượng quyền thương mại và một số hình thức kinh doanh tương tự, để góp phần hỗ trợ các thương nhân khi lựa chọn, nắm bắt thời cơ kinh doanh trong giai đoạn đầu Việt Nam gia nhập WTO, đặc biệt ngày 01.01.2009, khi các rào cản về thương mại-dịch vụ được Chính phủ Việt Nam dỡ bỏ theo cam kết gia nhập WTO, các thương hiệu nổi tiếng từ nước ngoài tiếp tục xâm nhập mạnh mẽ vào thị trường Việt Nam. Trong hoàn cảnh đó, việc phân biệt rõ các loại hình kinh doanh trên sẽ giúp thương nhân chủ động, tự tin hơn khi đàm phán, kết hợp kinh doanh với các “đại gia” trong và ngoài nước, lựa chọn và tận dụng được thời cơ để phát triển, kiến tạo các thương hiệu Việt trên thị trường trong nước và toàn cầu.

       Luật sư NGUYỄN HẢI VÂN
Giám đốc CÔNG TY LUẬT HỢP DANH ĐÔNG Á

[Trở về]

Các tin khác:
MỜI THAM DỰ HỘI THẢO FRANCHISE CỦA HOA KỲ (09-12-2008)
Nhượng quyền thương mại là cơ hội kinh doanh thời khủng hoảng (05-12-2008)
Bán lẻ rẻ như bán buôn (13-09-2008)
“Nổi sóng” nhượng quyền bán lẻ (31-08-2008)
Nhượng quyền thương mại - thuận lợi đôi đàng (04-11-2007)
Trung Nguyên, một câu chuyện dang dở (27-08-2007)
“Nhà bếp của thế giới”?: Người Thái đã đi trước (27-08-2007)
Franchise đừng chạy theo mốt (12-07-2007)
Luật chưa sát thực tế (12-07-2007)
Franchise là cái chi chi? (28-05-2007)
Tìm kiếm
Tiêu điểm
  CƠ HỘI FRANCHISE TỪ TẬP ĐOÀN GIÁO DỤC UCMAS
Trả lời phỏng vấn về Franchise trên kênh Thông tấn xã Việt Nam
  Chương mới của “ông vua” thương mại điện tử Trung Quốc
  Khi McDonald’s và Starbucks đến
  Starbucks vào Việt Nam
Chương trình đào tạo cấp tốc
McDonald's muốn nhượng quyền kinh doanh tại VN
Starbucks lên kế hoạch vào Việt Nam
  CƠ HỘI KINH DOANH CÙNG BBQ VIETNAM
Vì sao Highlands Coffee thâu tóm Phở 24?
Hổ trợ trực tuyến
Hot line: 0908 51 96 05
Đọc nhiều nhất
Nhượng quyền thương hiệu tại Việt Nam nhiều tiềm năng
Franchise là cái chi chi?
Slide show: Một số vấn đề về hoạt động franchise tại Việt Nam
2) Sự phát triển Franchise tại Việt Nam
NHƯỢNG QUYỀN THƯƠNG MẠI –NHẬN DIỆN SỰ KHÁC BIỆT VỚI MỘT SỐ HÌNH THỨC KINH DOANH KHÁC
Nghị định 35/2006/ND-CP
Biểu mẫu về Bản Giới thiệu nhượng quyền thương mại.
1) Nguồn gốc
Nhượng quyền thương mại - thuận lợi đôi đàng
Tài liệu về đăng ký franchise.
TOẠ ĐÀM VỀ FRANCHISE
Trả lời phỏng vấn về Franchise trên kênh Thông tấn xã Việt Nam
VIDEO CLIP: TỌA ĐÀM VỀ NHƯỢNG QUYỀN THƯƠNG MẠI
THỜI CUỘC
  Buổi phát thanh lịch sử tại Sài Gòn trưa 30/4/1975
Lý Quang Diệu bàn về sự trỗi dậy của Trung Quốc
Thụy Điển đóng cửa sứ quán tại Hà Nội
Kinh tế-Xã hội
  Facebook cũng bị ngợp bởi mô hình “mua chung”
Luật lại đợi nghị định!
Nokia “kết hôn” với Microsoft, có đẻ ra đại bàng?
TÍNH CÁCH VIỆT
Rùa Hồ Gươm và người Lèn Cờ
Với nhiều người, Camry chỉ là giẻ rách!!!
  Người Việt Nam ưu tiên chi tiền cho ăn uống và giải trí
Phát ngôn ấn tượng
Đề xuất về thuế thu nhập cá nhân.
Thương hiệu
thương hiệu cà phê Úc nhượng quyền
Thức ăn nhanh McDonald
Thức ăn nhanh KFC